Drie jaar geleden startte wij onze Kindercoaching Verborgen Schat ontstaan uit pure passie: een plek zijn waar kinderen zich gezien voelen en waar wij ouders handsvaten uitreiken. Deze maand vieren we ons driejarig bestaan. Zo’n praktijkverjaardag is meer dan een taartmoment. Het is terugkijken op groei, stilstaan bij wat werkte, succes en leermomenten.
Wij hebben het uitgebreid gevierd maar een verjaardag is meer dan taart en kaarsjes uitblazen. Het is een moment om stil te staan bij groei en alles wat er het afgelopen jaar is gebeurd.
Dat geldt niet alleen voor onze praktijk, maar ook voor een kind. Een verjaardag van een kind markeert een jaar van ontwikkeling: nieuwe ervaringen die zijn opgedaan, emotionele en cognitieve ontwikkelingen, misschien wel tegenslagen, groot of klein.
Soms gaat die groei vanzelf, soms met hobbels. In onze kindercoachpraktijk staan we juist bij die momenten stil, omdat juist in tegenslagen en moeilijkheden een enorme groei mogelijkheden bied. Soms is dat in beleving heel veel en overzie je het niet nauwelijks. En precies daar willen wij kinderen en ouders in begeleiden.
Ouders die bij een kindercoach aankloppen, hebben meestal al veel geprobeerd. We zien enorme liefde van de ouder voor het kind en de intentie is om het kind zo goed mogelijk te helpen en toch loopt het thuis of op school soms vast. Er zijn dagen waarop alles vanzelf lijkt te gaan, en dagen waarop kleine dingen (te)groot worden. Een kind dat vaak boos uitvalt, zich terugtrekt, enorm veel piekeren, moeilijk slapen of na school “op” zijn. Veel ouders willen hun kind optimaal helpen maar soms lukt dat niet en kom je er niet doorheen, of kan je je vinger er niet op leggen, of wordt je zelf door het kind zijn gedrag enorm getriggerd.
De spanning zit zelden in één moment of één gebeurtenis. Het zit verweven in …en is vaak een combinatie van…. Ondertussen gaat alles door, jullie werk en andere verplichtingen, de school van je kind gaat ook gewoon verder. Dan kan alles heel veel energie kosten. De ontlading komt daarna thuis, juist daar waar het veilig is. Ouders willen grenzen stellen, maar niet in een eindeloze strijd belanden. Ze zien een kind dat gevoelig is voor prikkels, snel overloopt, of juist voortdurend bevestiging zoekt. Dat kan zich uiten in discussies, driftbuien, stiller worden, buikpijn, faalangst of een kind dat zichzelf kleiner maakt dan nodig is. Op zulke momenten kan het voelen alsof je continu brandjes blust, terwijl de behoefte juist ligt bij zachtheid, voorspelbaarheid en vertrouwen en wens je dat het wat soepeler loopt allemaal.
In drie jaar kindercoaching is één ding steeds duidelijker geworden. Groei begint zelden bij een trucje. Groei begint bij de basis. Onder gedrag liggen vaak dezelfde ontwikkelbehoeften: emotionele veiligheid, voorspelbaarheid via structuur en routine, spel, veilige hechting, leermomenten en duidelijke grenzen.
Als we kijken wat er voor groei van een kind nodig is heeft men het over 5 fundamenten of bouwstenen. Laten we deze eens bekijken.
Veilige hechting is een fundament. Het Nederlands Jeugdinstituut beschrijft dat veilige hechting belangrijk is voor sociaal-emotionele ontwikkeling, taalontwikkeling en cognitieve ontwikkeling. Het legt ook uit dat sensitief reageren kinderen leert dat een ouder beschikbaar is als veilige basis om te ontdekken en als veilige haven voor troost en nabijheid. Omdat dit ook een hele interessant onderwerp is, is dit belicht in een andere blog.
Voorspelbaarheid is een tweede fundament. Structuur en routine geven houvast: een vast ritme en herkenbare patronen maken duidelijk hoe de dag eruitziet en wat er verwacht wordt. Dat geeft ruimte om te ontdekken, uit te proberen en te groeien. Jeugdgezondheidsrichtlijnen beschrijven de balans tussen verkennen en steun ontvangen als een kern van optimale ontwikkeling.
Spel is een derde fundament. Spelen is leren. In spel oefenen kinderen sociale vaardigheden, motoriek en probleemoplossend denken. Door samen te spelen leren ze wachten op hun beurt, rekening houden met anderen en problemen oplossen. Vrij buitenspelen kan bijdragen aan sociale ontwikkeling en beter in het vel zitten, juist omdat kinderen hun eigen spel en regels maken.
Gerichte aandacht voor ontwikkeling is een vierde fundament. Het gaat niet om “meer”, maar om afgestemde aandacht. Voorlezen stimuleert taalontwikkeling, introduceert nieuwe woorden en helpt praten over gedachten en gevoelens. Onderzoek naar ‘serve-and-return’ laat zien dat responsieve, heen-en-weer uitwisseling tussen kind en volwassene een sleutelrol speelt in het vormen van hersenarchitectuur en in de basis voor taal en sociale vaardigheden.
Duidelijke grenzen vormen een vijfde fundament. Grenzen zijn geen tegenstelling van liefde, maar een vorm van veiligheid. Regels en grenzen geven kinderen rust en duidelijkheid en ondersteunen het stap voor stap zelfstandig worden. Het NJi beschrijft concreet dat grenzen een gevoel van veiligheid geven omdat kinderen beter weten hoe ze zich kunnen gedragen, en dat voorspelbaarheid helpt om met veranderingen om te gaan.
Veel inzichten over de ontwikkeling van kinderen komen eigenlijk op hetzelfde neer. Kinderen hebben een stevige basis nodig: goede zorg, veiligheid en geborgenheid, aandacht van ouders die reageren op wat een kind nodig heeft en kansen om spelenderwijs te leren en zich te ontwikkelen.
Veel valkuilen ontstaan wanneer één bouwsteen of fundament alle aandacht krijgt. Alleen focussen op gedrag zonder te kijken naar de onderliggende behoefte. Te veel praten in een overprikkeld moment. Inconsistent zijn met grenzen omdat iedereen moe is. Een agenda die voller is dan het kind kan dragen. Of een kind dat vooral wordt gecorrigeerd en te weinig wordt gezien in wat al lukt. Dan wordt ontwikkelen hard werken in plaats van groeien.
Zo vertaalt dit zich naar kindercoaching in de praktijk. In onze kindercoachpraktijk bekijken we het kind nooit los van de context. In die context speelt de omgeving en de ouders en het gezin een hele grote rol. Kindercoaching is praktisch, kortdurend en spelenderwijs. Een kindercoach helpt kinderen om gevoelens te herkennen, grenzen te oefenen, helpende gedachten te vinden en sociale situaties te trainen. Vaak werken we aan emotieregulatie, prikkelverwerking en het versterken van zelfvertrouwen bij kinderen. Tegelijk nemen we ouders mee, omdat jullie de belangrijkste veilige basis blijven en jullie de meeste tijd met je kind doorbrengen. Door tools en inzichten te geven helpen we te werken naar een duurzame verbetering.
Drie jaar bestaan betekent ook dat onze aanpak is gegroeid. Wij hebben ook enorm veel geleerd van de vele trajecten die inmiddels gepasseerd zijn. We hebben genoten van de successen. Enorm veel geleerd van de uitdagingen die we ook soms kregen. Ook leerde wij goed onze grenzen stellen en wat bij ons past en dat wij het ook op onze manier mogen doen zodat wij maximaal in onze kracht staan. Wij kunnen bijvoorbeeld enorm serieus en diepe, gevoelige gesprekken voeren maar een ander moment kunnen wij heel goed werken met een dosis humor en vliegen de grappen om je oren. We hebben geleerd dat dat ook mag, gewoon zoals wij zijn. En dat wensen wij ook ouders en kinderen toe. In je kracht staan, gewoon zoals je bent en dat je die ruimte mag innemen.
Tips:
Deze zes eenvoudige tips passen in een druk gezinsleven maar kunnen enorm waardevol zijn, ze ondersteunen emotionele veiligheid, hechting, routine, spel, stimulatie en grenzen stellen.
- Tien minuten kind-tijd, 1 op 1 per dag. Het kind kiest een activiteit, de ouder volgt en benoemt wat er gebeurt. Dit voedt hechting en emotionele veiligheid.
- Ontladen na school. Eerst eten, drinken, bewegen of even terugtrekken in een rustig hoekje. Daarna pas taken, huiswerk en afspraken.
- Gevoel erkennen, en begrenzen. Eén zin voor het gevoel, één zin voor de grens. Bijvoorbeeld: “Ik zie dat je boos bent. Slaan mag niet. Je mag stampen op de mat.”
- Overgangen voorspelbaar maken. Een timer, een vaste volgorde, een korte aankondiging. Dit helpt kinderen schakelen zonder strijd.
- Dagelijks vrij spel en beweging. Binnen of buiten, zonder prestatie. Dit ondersteunt sociale groei en helpt prikkelverwerking.
- Micro-momenten van taal en verbinding. Een stukje voorlezen, samen terugkijken op één moment van de dag, korte gesprekken tijdens koken of wandelen. Dit is passende stimulatie.
Op deze verjaardag zijn we vooral dankbaar. Voor het vertrouwen van ouders, voor het lef van kinderen om te oefenen en voor de kleine doorbraken die groot voelen. Wanneer het thuis of op school blijft schuren, hoeft niemand het alleen te dragen. Een vrijblijvend kennismakingsgesprek of gratis intakegesprek kan helder maken wat er speelt en welke eerste stap passend kan zijn